eBooks van BNL, een vloek of een zegen?

 -eBooks van bibliotheken in Nederland en elders in de wereld-

eBooks in de bibliotheek | WebbiebNLSinds de lancering van het eBookplatform voor bibliotheken in Nederland begin 2014 is er meer kritiek dan lof. De klachten? Er zijn te weinig eBooks, het titelaanbod is niet interessant en het platform zelf is niet gebruiksvriendelijk.

Nu houden Nederlanders van klagen houden en de bibliotheekwereld is de bibliotheekwereld niet als er alleen maar positieve geluiden zijn, maar het geeft wel stof tot nadenken. Is het aanbod nu echt zo beroerd of valt het wel mee? Om hier achter te komen een kleine inventarisatie van het eBooks aanbod van bibliotheken in andere landen.

eBooks van bibliotheken in België

Om te beginnen bij onze zuiderburen: België en dan specifieker, Vlaanderen. In Vlaanderen is het vanaf 6 mei 2014 mogelijk om eBooks te lenen. Vanaf 6 mei kun je als bibliotheeklid kiezen uit 415 titels. In de bibliotheek kun je deze gratis lezen, wil je ze ook thuis kunnen lezen dan moet je betalen. Dit kost vijf euro voor drie eBooks die je kunt lezen op een tablet of smartphone. Je hebt vervolgens vier weken de tijd om je eBook te lezen: daarna verdwijnt deze weer.

In België is het gras dus niet groener. Het aanbod is veel kleiner, het is niet gratis zoals (voorlopig nog) in Nederland en lezen op een eReader kan in geen enkel geval. De kleine collectie zou wel actueel zijn, maar in hoeverre zal dit het geval zijn? De eBook-lezer is in Nederland voorlopig beter uit.

eBooks van bibliotheken in Duitsland

Hoe is het gesteld met het eBooks aanbod van bibliotheken in Duitsland? In Duitsland worden al veel eBooks uitgeleend door bibliotheken. In Duitsland kunnen bibliotheken individueel kiezen of ze ook eBooks willen gaan uitlenen. Op dit moment zijn dit er 1.752, aldus de website van Onleihe, die de uitlening faciliteert. Onleihe biedt deze service overigens ook aan in Oostenrijk, Zwitserland en Italië. Onleihe werkt net als het fysieke uitleensysteem: heeft iemand anders het eBook te leen, dan heb je pech. De uitleentermijn wordt bepaald door de bibliotheek zelf en je kunt eBooks lezen op de computer of andere geschikte apparaten. Het lenen van eBooks is daarnaast kosteloos en het aanbod is groot: op dit moment zijn er 120.000 titels beschikbaar en hier komen ieder jaar zo’n 15.000 titels bij.

In Duitsland lijkt het uitlenen van eBooks dus beter geregeld. Een nadeel hier is dat iedere bibliotheek zelf kan kiezen voor eBooks of niet en zo ja, wat hier de voorwaarden bij zijn. Bibliotheken kiezen ook hoeveel exemplaren ze van een bepaald eBook kopen. Uitgeleend is dus uitgeleend.

eBooks van bibliotheken in het Verenigd Koninkrijk

eBooks in de bibliotheek | WebbiebNLHoe is de situatie in het Verenigd Koninkrijk? Ook in het Verenigd Koninkrijk kunnen al langer eBooks geleend worden in de meeste bibliotheken (75 tot 80%). Net als in Duitsland wordt dit per bibliotheek bepaald. De kwaliteit van het aanbod kan dan ook flink verschillen. Het populairste systeem om eBooks uit te lenen is OverDrive, dat door de helft van de bibliotheken wordt gebruikt. OverDrive biedt meer dan 1 miljoen titels aan, dus er is keuze genoeg. Hoeveel bibliotheekleden hiervan kunnen lezen, hangt af van wat de bibliotheek koopt. Als je een eBook leent, kun je dit op veel apparaten lezen. Wil je echter een eBook lezen dat al uitgeleend is, dan heb je ook in het Verenigd Koninkrijk gewoon pech.

Ook in het Verenigd Koninkrijk zijn er dus plus- en minpunten rondom het lenen van eBooks in de bibliotheek. Het hangt heel erg af van de bibliotheek waarvan je lid bent.

En eBooks bij bibliotheken in andere landen?

In andere landen bieden bibliotheken ook eBooks aan. Het eBooks aanbod in Noorwegen springt daarbij het meest in het oog: dat model biedt veel meer titels en zonder inlog (voor degenen met een Noors IP-adres). Dit overigens weer niet tot groot genoegen van de openbare bibliotheken aldaar, aldus Frank Huysmans in zijn blog hierover. Voor een inventarisatie van eBooks initiatieven door bibliotheken elders in de wereld houdt deze website een actueel overzicht bij.

Is het eBooks aanbod van BNL nu een vloek of een zegen?

Na dit korte onderzoekje kunnen we ons de vraag stellen: is het eBooks aanbod van BNL nu een vloek of een zegen? Het ligt eraan hoe je het bekijkt.

Als je kijkt naar het huidige aanbod dan is dat niet ideaal: qua omvang, inhoud en gebruiksgemak kan het allemaal beter. Daarom is de kritiek vanuit bibliotheken op het huidige aanbod grotendeels terecht. En ook heel begrijpelijk, want richting publiek wil je met iets goeds voor de dag komen. Iets waar je trots op kunt zijn.

Maar in de internationale vergelijking doen Nederlandse bibliotheken het zeker niet slecht. Er zijn landen met meer aanbod, maar daar zijn weer andere beperkingen. Zo is het aanbod in Noorwegen groter, maar dat zijn alleen titels uitgebracht tot het jaar 2000, niet daarna. Daarom zou je kunnen concluderen dat het huidige eBooks aanbod van de Nederlandse bibliotheken niet zo verkeerd is. Want had er op dit moment, met huiverige uitgevers, omslachtige wetgeving en technologische uitdagingen meer in gezeten? Op onderdelen in de uitvoering wel (en daarom is de kritiek daarop terecht) maar op het aanbod als geheel niet of nauwelijks.

Want hoe je het ook bekijkt: in Nederland kan ieder bibliotheeklid gebruik maken van eBooks, in tegenstelling tot Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. En het aanbod betreft 5.000 titels uitgebracht in de afgelopen 3 tot 5 jaar, dat is op een totaalaanbod van zo’n 28.000 rechtendragende Nederlandse eBook titels tegen de 20%.  Oké, het platform zelf zou nog beter kunnen, maar het is tenminste voor alle bibliotheken hetzelfde. Ook kunnen eBooks in Nederland niet uitgeleend raken. Aan de andere kant kan BNL nog veel leren van (commerciële) aanbieders in het buitenland, zoals het grotere aanbod en het aanbieden van veel verschillende formaten eBooks.

Kortom, als geheel is het eBooks aanbod van bibliotheken een zegen en helpt dat de bibliotheken in Nederland echt verder, maar op onderdelen in de uitvoering is het een vloek.

Wil je meer weten over eBooks in de bibliotheek?

Op 22 april organiseren we de themamiddag ‘eBooks in je bibliotheek, een kwestie van doen!’

Klik hier voor meer informatie

WebbiebNL / Simone Heinen

Advertenties

5 thoughts on “eBooks van BNL, een vloek of een zegen?

  1. Dank voor de informatie.. Eens:het aanbod vind ik helemaal niet slecht. Maar de uitvoering: iedere dag kom ik nog verrassingen tegen. En voor veel bibliotheekleden is het idd een vloek. Zo vaak hebben ze hulp nodig

  2. Het bod van ebooks voor de ereader is van een matig niveau in vergelijking met die voor de tablets.
    De werking van het ebookplatform is op zich voor de tablets niet moeilijker dan een boek bestellen/ kopen bij de internetboekhandel.
    Voor een ebook voor de ereader is het een ander verhaal. Dit komt door de DRM beveiliging. Heel klanten die mijn presentaties komen bezoeken zijn nooit verder gekomen dan die beroemde cd-rom met meer dan 1000 (of nog meer) ebooks, die ze van de buurman hebben gekregen.
    Technisch werkt het platform goed. De meeste fouten kan ik herleiden tot het niet goed lezen en onkunde tav. mediawijheid.
    Heel veel problemen tav dit laatste had kunnen worden voorkomen door goede instructiefilmpjes.
    Vanwege dit te kort schieten staan er 4 handleidingen op http://www.slideshare.net. Zoek met de term ebookplatform.

  3. Ik vind het aanbod voor de boeken die je op de ereader kunt lezen erg matig. Veel Baantjer en boeken over levenskunde of spiritualiteit en streekromans. Daar gaat mijn voorkeur helemaal niet naar uit. De streaming books zijn prima qua aanbod, maar als je geen wifi hebt kun je er dus, bv op reis, niets mee. Het beloofde is dus wat mij betreft helemaal niet waargemaakt.

  4. Fout van mijn kant: de ebooks die niet op de ereader kunnen worden gelezen kun je toch offline lezen op je tablet. Excuses! Heel fijn!
    Blijft echter toch nog staan dat ik niet met mijn Ipad wil lezen maar met de ereader. Is lichter, leest prettiger en is minder duur als er iets fout zou gaan met bv zand op het strand…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s